Pechtold: ‘Integratie Europa is noch luxe noch levertraan’

wetenschap1 november 2011 10:31 |Vertrouwen en draagvlak voor Europa kweken is een kerntaak van hedendaagse politici en daarin schieten de meeste op dit moment danig te kort. Dat was de boodschap van Alexander Pechtold maandagmiddag tijdens Room for Discussion.

Pechtold verweet daarbij politici de voordelen die een verenigd Europa biedt te weinig te benadrukken. ‘Europa is te veel een project geweest van politici en diplomaten. Afgelopen zomer gingen de tarieven van het sms’en in het buitenland fors omlaag door een Europese wet. Dat weten de mensen alleen niet, en bij ons ligt de taak ze dat te vertellen.’

Verenigde Staten van Europa
Pechtold toonde zich in het gesprek gematigd positief over het Europese crisisakkoord. ‘Maar het belangrijkste punt is nu natuurlijk dat we het ook echt een keer moeten gaan doen. Maanden geleden lag er ook al een akkoord maar zonder dat er politiek leiderschap wordt getoond in de uitvoering komt er niks van de grond.’ Met name het feit dat er een eurocommissaris komt met verregaande bevoegdheden op het gebied van de nationale begrotingsdiscipline beschouwde Pechtold als een belangrijke stap voorwaarts. ‘Ik kan de mensen best uitleggen dat er iemand uit een ander land onze begroting komt controleren. Uiteindelijk worden we daar allemaal sterker van: als een land zich niet aan de regels houdt zijn we allemaal de klos!’

Van de sterke rol voor het IMF, die met name UvA-hoogleraar Arnout Boot bepleit, is Pechtold geen voorstander. ‘Daarvoor ben ik toch te veel democraat. Uiteindelijk moet Europa niet door een instituut bestuurd worden maar door politici. Het Europarlement moet gewoon meer haar tanden laten zien.’ De Verenigde Staten van Europa ziet de D66-leider dan ook geenszins als een schrikbeeld. ‘In de toekomst zal het zijn dat hier je wieg staat, je daar studeert, ergens anders je liefde leert kennen en weer ergens anders aan de slag gaat. Dat maakt een verenigd Europa mogelijk en dat is fantastisch!’ De leider van D66 zal volgens Pechtold over twintig jaar dan ook in Brussel zitten.

Hervormen
Wat betreft de nationale politiek toonde Pechtold zich in het gesprek vooral kritisch over het pensioenakkoord. ‘Hierover wordt nu al jaren geleuterd en nog steeds is er niks besloten en ligt er nu bovendien een akkoord dat de problemen alleen maar verder voor zich uitschuift. Ons plan is: we beginnen morgen en gaan ieder jaar met een maand omhoog. Dat levert gewoon geld op. In deze tijden moeten we onze aandacht niet richten op bezuinigingen maar op structurele hervormingen.’

Wat betreft onderwijs pleitte Pechtold juist voor extra investeringen, onder andere voor het realiseren van kleinere klassen en meer docenten en hoogleraren in het hoger onderwijs. ‘Universiteiten mogen wat mij betreft ook meer vrijheid krijgen. Als men mogelijkheden ziet in een regionale afstemming, zoals in Leiden, Rotterdam en Delft dan vindt ik dat prima. Dat levert concurrentieposities op die mensen uitdaagt tot betere prestaties.’

Kritiek op het kabinet moet volgens Pechtold dan ook vooral inhoudelijk zijn. ‘Dat gezeur over de toon van de Beschouwingen vindt ik onzin. Dat was over het algemeen gewoon een prima debat, met twee kleine uitschieters. Als politici af en toe een “fittie” met elkaar hebben moet dat gewoon kunnen.’ Wel toonde Pechtold zich bezorgd over de door hem gesignaleerde ‘glijdende schaal van extremisme’. ‘Ik heb meer problemen met de VVD en CDA die geen grenzen stellen en ook hun achterban daarmee in de steek laten, dan met de PVV. Extremisme wordt op deze manier mainstream en dat is pas echt gevaarlijk.’