Studenten3 oktober 2011 8:17 |Voor afgestudeerde pabostudenten is het lastig een baan te vinden in Amsterdam, terwijl er volop vraag is naar leerkrachten. Door een opeenstapeling van bezuinigingen en stijgende kosten nemen scholen minder personeel aan.
Een bezuinigingsronde van het vorige kabinet, stijgende pensioenpremies en oplopende kosten voor gas, water en licht. De Nederlandse basisscholen kunnen het niet meer bolwerken en voeren steeds vaker een vacaturestop in. Het gevolg: grotere klassen. De landelijke koepelorganisatie voor basisscholen, de PO-raad, luidt de noodklok en wil dat het kabinet extra geld vrijmaakt.
Personeel als kostenpost
‘De bezuinigingsronde van het vorige kabinet is net doorgevoerd. Scholen hebben bezuinigd waar ze kunnen,’ zegt Harm van Gerven, woordvoerder van de PO-raad. ‘Door een opeenstapeling van al die factoren zijn scholen nu gedwongen opnieuw te bezuinigen. Nieuw personeel wordt niet minder aangenomen omdat het een te grote kostenpost vormt. Leerkrachten maken meer dan tachtig procent van de totale kosten van een school uit.’
Afgelopen jaar daalde het aantal banen in het onderwijs van 477 duizend in het eerste kwartaal naar 473 duizend in het laatste kwartaal, blijkt uit cijfers van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt. Bijna veertig procent van die banen is te vinden in het basisonderwijs. En daar zijn de gevolgen goed zichtbaar: zo is de werkgelegenheid in Amsterdam in het basisonderwijs tussen 2007 en 2010 gedaald met ruim negen procent. Voor de wachtlijst voor invalkrachten in het openbaar primair onderwijs in Amsterdam worden ondertussen geen mensen meer aangenomen.
Voldoende vraag
Toch zegt dat volgens Herbert de Bruijne, voorzitter van het Breed Bestuurlijk Overleg, de Amsterdamse koepel, momenteel niets over de vraag naar leerkrachten. ‘De hoeveelheid werk neemt niet af, er is absoluut nog vraag naar leerkrachten. Maar scholen zijn voorzichter geworden.’ Als directeur van Openbaar Onderwijs aan de Amstel, een organisatie van twintig scholen en zevenduizend leerlingen, ondervindt hij dat aan den lijve. ‘Dit schooljaar alleen al moeten wij een miljoen euro bezuinigen.’
De PO-raad becijferde begin deze maand dat zeven op de tien scholen dit jaar al meer leerlingen per klas hebben. De organisatie waarschuwt dat het onderwijsniveau zal dalen als de klassen blijven groeien. Van Gerven: ‘De overheid houdt vol dat we te maken hebben gehad met een bezuiniging van zo’n twee procent op de totale bekostiging. Opgeteld is dat veel meer, zo’n twaalf procent. Daarvoor moeten we worden gecompenseerd.’
Een woordvoerster van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wuift de kritiek van de hand en benadrukt dat het kabinet juist investeert in het basisonderwijs. Ze voegt eraan toe dat besturen extra arbeidsplaatsen kunnen betalen door ‘in te teren op hun reserves’. ‘Maar dit kan niet tot in lengte van dagen duren. Besturen moeten dus scherpe keuzes maken.’
reacties3
Net als in het VO zullen jonge, bevoegde leerkrachten ook in het PO steeds vaker achter het net vissen omdat schoolbesturen kans zien een onbevoegde te belasten met lestaken. Zo bleek eind 2010 uit onderzoek dat driekwart van de klassenassistenten geregeld zelfstandig taken uitvoert die formeel alleen bevoegde leerkrachten toekomen. Dat is lekker goedkoop voor het bestuur, ze hoeven ook niet op zoek naar een echte bevoegde kracht, en wat ook handig is: die klassenassistent bouwt geen rechten op en is weer makkelijk van die taak te ontheffen.
Vorig jaar werd de juf van mijn zoon ziek in oktober. De hele rest van het schooljaar werd de klas overgenomen door een lieve maar onbevoegde klassenassistent. De school deelde dat niet mee aan de ouders, maar gaf slechts door dat de klas ‘voorlopig wordt overgenomen door juf X’. Iedereen heet immers juf, dus je weet nooit wie er wel en niet bevoegd is. Ook geeft de school niet door aan de ouders welke wél bevoegde juf formeel belast is met het toezicht op het onderwijs aan deze klas. Bovendien heeft minister van der Hoeven (CDA) mogelijk gemaakt dat scholen het onbevoegd lesgeven niet alleen jegens ouders verzwijgen maar ook voor de Inspectie.
In het voortgezet onderwijs is dit de spuigaten uitgelopen. Minimaal een kwart, en mogelijk zelfs een derde van alle lessen worden gegeven door mensen zonder de vereiste bevoegdheid. Dan gaat het bijvoorbeeld om zij-instromers die zonder leservaring voor de klas terechtkomen, om gymleraren die Nederlands bijbeunen, tweedegraders die examenklassen havo en vwo doen, en ex-basisschoolleerkrachten die in de onderbouw komen lesgeven. We hebben het hier over zo’n 20.000 tot 25.000 banen.
Zolang OCW gedoogt dat besturen stiekem met dit soort halve oplossingen hun vacatures opvullen, vissen jonge écht bevoegde leerkrachten en leraren steeds vaker achter het net, kunnen leraren ondanks het enorme tekort aan échte leraren geen vuist maken, en zal wegens verdere statusdaling het lerarentekort nog lang niet worden opgelost.
Het is wel duidelijk wie er het meest de dupe is van onderwijs van steeds dubieuzer kwaliteit. Echte leerlingen verdienen echte lessen van echte leraren. Goedbedoelde en stiekeme beunhazerij is daarvoor geen alternatief.
Nog los hiervan is het natuurlijk zo dat leerkrachten zoveel extra taken krijgen dat veel jongeren gedesillusioneerd het vakgebied verlaten. Nu al verlaat een kwart van de leerkrachten binnen vijf jaar het vak en het ziet er niet naar uit dat het beleid erop gericht gaat worden dit te veranderen. Ik begrijp ook de ourders niet. Er zijn zoveel ouders in Nederland die toch geen baat zullen hebben bij schraal onderwijs. Waarom gaan ze dan niet en masse de straat op?
Als het in het onderwijs niet lukt kun je als afgestudeerde Pabo student ook aan het werk als hoogopgeleide nanny. Je bent dan zelfstandig en je krijgt ondersteuning van en bemiddelingsbureau.
Voor meer info: http://www.professionalnanny.nl
Reageer zelf. (Maar houd je aan de huisregels)