125 jaar Carré bij Bijzondere Collecties

cultuur24 september 2012 7:40 |Bij de Bijzondere Collecties gaat deze week een tentoonstelling van start over theater Carré. Het theater aan de Amstel bestaat 125 jaar en ter gelegenheid daarvan worden circusaffiches, strooibiljetten, rekwisieten en kostuums vertoond. Ook wordt het boek Vier jaar strijd om Carré gepresenteerd, waarin uit de doeken wordt gedaan hoe oud-burgemeester Wim Polak ooit het theater redde van de ondergang.

‘Dit is echt een bijzondere tentoonstelling,’ zegt projectleider Ellen Borger. ‘Eigenlijk is er niet eerder een vergelijke tentoonstelling geweest over de geschiedenis van Carré. Veel mensen weten ook niet dat het theater in de negentiende eeuw is begonnen als circus. Het ziet er wel zo uit, maar het was ook echt een circus. Daarnaast is het bijzonder dat we voor de tentoonstelling hebben kunnen samenwerken met de generatie artiesten die nog gebruik maakt van Carré, zoals Paul van Vliet en Freek de Jonge.’

De tentoonstelling, die is samengesteld in samenwerking met het Theater Instituut Nederland, is verspreid over drie verschillende zalen van de Bijzondere Collecties. Te zien zijn onder meer poppen die kostuums dragen die werden gebruikt voor theatervoorstellingen als De dader heeft het gedaan van Annie M.G. Schmidt en kostuums uit de revues van Snip en Snap. Ook is er een jurk te zien van de legendarische Frans-Amerikaanse danseres en actrice Josephine Baker.

Tijdens de opening van de tentoonstelling zal uitgebreid worden stilgestaan bij de geschiedenis van Carré. Zo zal Jacques Klöters een interview houden met Mariëtte Wolf, auteur van het boek Een plek om lief te hebben. Geschiedenis van Carré. Gehrels zal het boek van Wim Polak overhandigen aan Carré-directeur Madeleine van der Zwaan.

Het boek van Polak, met een inleiding van Eberhard van der Laan en een voorwoord van Polaks zoon Menno, voert de lezer mee naar het Amsterdam van de jaren zestig toen Carré-eigenaar Reinder Zwolsman het gebouw wilde afbreken en er een groot hotel voor in de plaats wilde laten bouwen. Polak was toen wethouder van kunstzaken én financiën (hij werd pas later burgemeester). Op de terugreis van een vakantie naar Israël verneemt hij op de luchthaven van Frankfurt de kwade tijding. ‘Met een schok was ik terug in de Amsterdamse werkelijkheid. Het theater afbreken? Dát zou “Amsterdam” niet nemen. En dat kon de gemeente dus niet laten gebeuren.’ De in geldnood verkerende Zwolsman zegt toe het pand dan ook wel te willen verkopen. Er ontstaat een getouwtrek tussen de gemeente, Zwolsman en potentiële kopers, waarbij Zwolsman zelfs overweegt het theater dan maar te sluiten omdat niemand de prijs wil betalen die hij ervoor wil hebben (5½ à 6 miljoen gulden). Uiteindelijk trekt de gemeente aan het langste eind en koopt Carré voor 2½ miljoen gulden.

De tentoonstelling is geopend voor het publiek vanaf 28 september. Adres: Oude Turfmarkt 129. Het boek Vier jaar strijd om Carré door Wim Polak is te koop in de museumboekwinkel à € 12,50