‘Go ahead, Barack: make my day!’

In de afgelopen twee weken vonden in de VS de nationale congressen plaats van de twee grootste (en pragmatisch gezien, enige) twee politieke partijen: eerst waren de Republikeinen aan zet in Tampa, Florida, om hun kandidaat Mitt Romney en zijn beoogde vicepresident Paul Ryan voor het voetlicht te brengen; en daarna werd door de Democraten in Charlotte, North Carolina de zittende president Barack Obama officieel gehuldigd als presidentskandidaat van hun partij. Deze politieke congressen hebben vaak meer weg van een popfestival, met een stadion vol joelende fans, overdadige verkleedpartijen, en een eindeloze reeks korte speeches en optredens die het zelden van de inhoud moeten hebben. Alles is tot in de puntjes gechoreografeerd, en het bereikt via televisie een miljoenenpubliek van belangrijke potentiële kiezers. De Democraten zijn doorgaans geliefder onder artiesten, en konden dan ook teren op de aanwezigheid van sterren als Mary J. Blige, Scarlett Johansson en Lady Gaga. Toch was het uiteindelijk juist een beroemde acteur die bij de Republikeinen het meeste stof deed opwaaien: niemand minder dan steracteur en -regisseur Clint Eastwood gaf een onvergetelijk optreden.

Tot aan het allerlaatste moment werd er tijdens de voorlaatste dag van het Republikeinse congres driftig gespeculeerd over wie de veelbesproken mystery guest van de avond zou worden. Als hekkensluiter stond er in alle programma’s slechts een vraagteken, en veel mensen vermoedden dat het om een controversiële partijcoryfee als Sarah Palin zou gaan. De verbazing onder het publiek was dan ook groot toen de gigantische beeldschermen boven het podium de silhouetten van een revolver en een cowboyhoed toonden, en de direct herkenbare Ennio Moricone-muziek door het stadion galmde. De inmiddels 82-jarige filmheld liep onder uitzinnig applaus wat stijfjes het podium op, en bleef staan achter een spreekgestoelte waar een lege stoel naast was gezet. Tot eenieders verbijstering begon hij meteen na zijn introductie aan een stukje geïmproviseerd avant-gardekomedie dat inmiddels legendarisch is geworden.

Twaalf minuten lang voerde Eastwood een verwarde dialoog met de lege stoel, waarbij hij deed alsof Barack Obama daar zat en hem antwoorden gaf die alleen hij kon horen. Vaak waren dit directe punten van kritiek, zoals de vraag hoe Obama het vindt dat hij zich niet aan z’n verkiezingsbeloftes heeft gehouden, en soms waren het nogal schunnige toespelingen, die suggereerden dat deze onzichtbare Obama hem vroeg aan Romney te zeggen dat hij zichzelf eens goed zou moeten nemen. Ook bleef hij doen alsof de onzichtbare Obama hem de mond probeerde te snoeren, en herhaalde hij steeds: ‘Nee, nu is het mijn beurt! Ik hou mijn mond niet meer!’ Alles bij elkaar gaf het de indruk van een verwarde oude man die dacht iets leuks te doen, maar die duidelijk niet goed wist waar hij mij bezig was.

In een congres dat voor de rest louter bestond uit weinig inspirerende speeches die stuk voor stuk letterlijk van de auto-cue werden voorgelezen, was Eastwoods geïmproviseerde optreden even opvallend als bizar. Overal op internet en in kranten werd veel meer over Clint en zijn lege stoel gesproken dan over de nagenoeg inhoudsloze speech van presidentskandidaat Mitt Romney: er werden eindeloos veel parodieën gemaakt, waaronder het Twitter-account @InvisibleObama, dat binnen 24 uur door meer dan 40,000 mensen gevolgd werd. Eastwood zei later in een interview dat hij zijn optreden ook niet helemaal ideaal vond, maar dat hij in ieder geval duidelijk had willen maken dat niet iedereen in Hollywood links is. Daar is hij zeker in geslaagd – maar of de Republikeinen uiteindelijk zo blij zijn met een oude man die tegen een lege stoel staat te schelden als belangrijkste woordvoerder, valt te betwijfelen.